Ana Sayfa Yeşil Pulse Danıştay’dan büyük yakma tesislerinde muafiyet freni: 2028 ve 2030 takvimi sürüyor

Danıştay’dan büyük yakma tesislerinde muafiyet freni: 2028 ve 2030 takvimi sürüyor

Yazar

Eyl 22, 2026 @ 21:42 Değiştirilme tarihi: Eyl 22, 2026 @ 21:42

THHD’nin açıklamasına göre Danıştay, büyük yakma tesislerine emisyon muafiyeti tanıyan hükmün yürütmesini durdurdu; 2028 ve 2030 geçiş takvimi sürüyor.

Temiz Hava Hakkı Derneği (THHD), açtığı davada Danıştay 4. Dairesinin, Endüstriyel Emisyonların Yönetimi Yönetmeliği’nin büyük yakma tesislerine istisna ve muafiyet getirilmesine olanak sağlayan hükmünün yürütmesini durdurduğunu duyurdu. Derneğin 16 Eylül 2026 tarihli açıklaması, çevresel standartlardan muafiyet tanıma yetkisinin sınırlarına odaklanıyor. Mevcut tesisler için öngörülen kademeli uyum süreleri ise devam ediyor.

Büyük yakma tesislerine hangi muafiyetler tanınabiliyordu?

Yönetmeliğin 20. maddesinin ikinci fıkrası; işletmenin faaliyete geçiş tarihi, kalan işletim ömrü, yerel yakıt özellikleri, bölgesel ısıtmayla bağlantısı ve uyum maliyetlerinin çevresel kazanımlarla orantısız olması gibi durumlarda Bakanlığın istisna ve muafiyet getirebilmesini düzenliyor. Hüküm, mevcut en iyi tekniklerle ilişkili emisyon seviyeleri ile emisyon sınır değerlerini kapsıyor.

THHD’nin açıklamasına göre davanın temelinde, bu yetkinin hangi tesislere, hangi koşullarda ve ne kadar süreyle uygulanacağının yeterince açık belirlenmemesi bulunuyor. Dernek, geçiş süreleri tamamlandıktan sonra da sınırları belirsiz muafiyetlerin kullanılabilmesine itiraz ediyor.

Büyük yakma tesislerinde muafiyet tartışmasının odağındaki emisyon denetimini temsil eden ölçüm ekipmanı ve sanayi tesisi — Büyük yakma tesislerinde emisyon ölçümü ve baca gazı arıtma altyapısının temsili görünümü.

Danıştay kararının açıklanan kapsamı ne?

Derneğin aktardığına göre Danıştay 4. Dairesi, düzenlemeyi açıkça hukuka aykırı buldu ve uygulanmasının telafisi güç veya imkansız zararlara yol açabileceği gerekçesiyle yürütmeyi durdurdu. Açıklamada, Bakanlığa tanınacak muafiyet yetkisinin sınırlarının, koşullarının ve süresinin önceden belirlenmesi gerektiği belirtiliyor.

Davayı THHD adına yürüten avukat Pınar Gayretli, kararı devletin çevreyi koruma görevi açısından değerlendiriyor. Gayretli’nin açıklamasında, yüksek kirlilik yükü oluşturabilen tesislerin çevresel standartların dışında bırakılmasına yönelik itiraz öne çıkıyor.

Bu haberde kararın kapsamı ve gerekçesi, davacı derneğin kamuya açık duyurusuna dayanıyor. Duyuruda kararın tam metni ve esas numarası bulunmuyor. Açıklanan işlem bir yürütmeyi durdurma kararı; duyuru, davanın kesin iptal kararıyla sonuçlandığı veya tesislerin faaliyetlerinin durdurulduğu bilgisini içermiyor.

2028 ve 2030 belgelendirme takvimi nasıl işleyecek?

Endüstriyel Emisyonların Yönetimi Yönetmeliği, 14 Ocak 2025 tarihli ve 32782 sayılı Resmi Gazete’de yayımlandı. Bakanlığın 4 Mart 2026 tarihli açıklaması, yürürlük tarihini 1 Aralık 2025 olarak belirtiyor. Dolayısıyla yayımlanma tarihi ile uygulamanın başladığı tarih farklı.

Bakanlığın açıkladığı geçiş düzenine göre, yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte faaliyette olan veya çevresel etki değerlendirmesi mevzuatına göre başvurusu bulunan sanayi tesisleri, 31 Aralık 2028’e kadar en az F, 31 Aralık 2030’a kadar en az D sınıfında Sanayide Yeşil Dönüşüm Belgesi almakla yükümlü. THHD de yürütmeyi durdurma kararının mevcut geçiş sürelerini ortadan kaldırmadığını belirtiyor.

Bakanlığın Mart 2026 açıklamasında, yönetmeliğin EK-1 kapsamındaki faaliyetler için 1 Aralık 2025’ten sonra çevresel etki değerlendirmesi sürecine başvuracak tesislerin en az D seviyesi gerekliliklerini sağlayacak şekilde planlanması gerektiği vurgulanıyor. Bu projelerde mevcut en iyi tekniklerin planlama, tasarım ve yatırım aşamalarında esas alınması öngörülüyor.

Sanayide yeşil dönüşüm belgesi için uyum planlamasını temsil eden mühendislik çizimleri ve tesis proje dosyaları — Sanayi tesislerinde çevresel uyum yatırımlarına yönelik proje ve belge hazırlığının temsili görünümü.

169 tesis verisi hangi dönemi gösteriyor?

Bakanlığın Büyük Yakma Tesisleri göstergesinde, 169 tesis sayısı 2022 sütununda yer alıyor. Bu nedenle sayı, 2026 yılına ait güncel tesis envanteri olarak okunmamalı. Tablonun kaynak notunda Bakanlığın Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü ve 2024 yılı belirtiliyor.

Haberi sanayi açısından öne çıkaran nokta, muafiyet yetkisi üzerindeki yargısal denetim ile belgelendirme takviminin birlikte izlenmesi. Yeşil Haber’in değerlendirmesine göre, tesislerin çevresel uyum yatırımlarını planlarken geçiş tarihlerini ve muafiyetlere ilişkin hukuki gelişmeleri ayrı ayrı dikkate alması gerekiyor.