Brezilya yarın ikinci tur için sandığa giderken Amazon’daki yıllık orman kaybı 1988’den bu yana en düşük düzeyinde; adayların hedefleri farklı kapsamlar taşıyor.
Brezilya’da 25 Ekim Pazar günü yapılacak cumhurbaşkanlığı ikinci turunda Luiz Inácio Lula da Silva ile Flávio Bolsonaro yarışacak. Seçim, Amazon’daki ormansızlaşmanın azaltılmasında izlenecek politikaları da gündeme taşıyor.
Brezilya Ulusal Uzay Araştırmaları Enstitüsü INPE, Ağustos 2025–Temmuz 2026 dönemindeki orman kaybını 3.335 kilometrekare olarak tahmin etti. Bu, önceki dönemin kesinleşmiş 5.731 kilometrekarelik değerine göre yüzde 41,8 düşüş demek. 16 Ekim’de açıklanan sonuç, 1988’de başlayan serinin en düşük değeri; yine de kaybın sıfırlandığı anlamına gelmiyor.
INPE, Amazon için açıklanan rakamın öncelikli uydu görüntülerine dayanan bir tahmin olduğunu belirtiyor. Kesinleşmiş oran gelecek yılın ilk yarısında açıklanacak. INPE ayrıca ekim yangınlarının bu ölçüm döneminin dışında kaldığını vurguluyor. Daha düşük yıllık orman kaybı ile güncel yangınların artması bu yüzden çelişmek zorunda değil; göstergeler farklı olguları ölçüyor. En fazla kayıp 1.130 kilometrekareyle Pará eyaletinde; eyaletteki yıllık düşüş ise yüzde 45,3 olarak hesaplandı.
Euronews/AP ile Grist’in aktardığı taahhütlere göre Lula, yasal veya yasa dışı kayıpların restorasyonla dengeleneceği net sıfır ormansızlaşmayı 2030’a kadar hedefliyor. Bolsonaro ise 2029’a kadar yasa dışı ormansızlaşmayı bitirmeyi vaat ediyor. İkinci hedef, izinli kesimlerin tamamını kapsayan bir sıfır kayıp taahhüdü değil; iki vaat aynı göstergeyi tarif etmiyor.
Yeşil Haber’in 13 Ekim tarihli aday programları karşılaştırması bu kapsam farkını açıklamıştı. Yeni INPE verisi, seçim arifesindeki tartışmaya güncel bir ölçüm ekliyor. Taahhütler henüz gelecek dönemin gerçekleşmiş çevresel sonuçları olarak okunamaz.
Tartışmanın bölgesel örneklerinden Jamanxim Ulusal Ormanı, Pará’da bulunuyor. ICMBio kaydına göre 2006’da kurulan koruma alanı yaklaşık 1,3 milyon hektar büyüklüğünde. Arazi kullanımı ile koruma politikalarının nasıl uygulanacağı, seçim sonrasındaki somut karar alanlarından biri olacak.
Amazon’un önemi yalnız kesilen alanla sınırlı değil. Orman, büyük karbon stokları ve yağış döngüsündeki rolüyle iklim açısından kritik. Karbon yutağı işlevinin korunması için orman kaybının yanında yangın ve bozulma da izlenmeli. Bir ülkenin seçimi, dünyanın iklimini ne ölçüde etkileyebilir?
